Biografia

Błogosławiony Michał Kozal – Biskup i Męczennik

Michał Kozal [1893-1943] biskup i męczennik obozów koncentracyjnych. Urodził się w rodzinie chłopskiej we wsi Nowy Folwark pod Krotoszynem. W 1914 roku, po ukończeniu szkoły w Krotoszynie wstąpił do wspólnego dla archidiecezji gnieźnieńskiej i poznańskiej Seminarium Duchownego w Poznaniu na trzyletni kurs filozoficzny, a następnie w Gnieźnie odbył dwuletnie studium teologiczne. Święceń kapłańskich udzielił mu w Bazylice Prymasowskiej bp Wilhelm Kloske.
Zdolny, pełen zapału ks. Michał Kozal pełnił służbę duszpasterską w charakterze wikariusza w parafiach: Kościelec, Pobiedziska, Krostkowo. We wsi Białośliwie z jego inicjatywy powstała kaplica, a potem kościół.

Dał się poznać miejscowym wiernym, jako bardzo dobry organizator, dbający zarówno o schludność powierzonej mu świątyni, jak i o nabożeństwa, homilie oraz posługę w konfesjonale. Miejscowi parafianie nazywali go drugim świętym Franciszkiem z Asyżu. W kwietniu 1923 r. został katechetą w Miejskim Katolickim Żeńskim Gimnazjum Humanistycznym w Bydgoszczy.
W roku 1927 otrzymał w gnieźnieńskim seminarium funkcję ojca duchownego oraz profesora teologii fundamentalnej i liturgiki. Dla kleryków był wykładowcą wymagającym, ale i ludzkim. Jego słuchacze uważali, że wiedzę swą czerpał ze szczególnego ducha modlitwy. Widząc jego wielkie zaangażowanie w sprawy Kościoła, władza archidiecezjalna obdarzała go coraz większą liczbą obowiązków. W Seminarium Duchownym został rektorem, oprócz tego był diecezjalnym wizytatorem nauki religii, cenzorem ksiąg religijnych, sędzią przy Trybunale Metropolitalnym, egzaminatorem dla duchowieństwa oraz spowiednikiem sióstr zakonnych.

Dnia 12 czerwca 1939 roku Papież Pius XII mianował go biskupem pomocniczym w diecezji włocławskiej. Sakrę biskupią otrzymał 13 sierpnia 1939 roku w katedrze włocławskiej z rąk bpa Karola Radońskiego. Wkrótce wybuchła wojna. Jednak bp Kozal nie opuścił diecezji, której terytorium zostało wcielone do Rzeszy Niemieckiej, ale objął obowiązki administratora w zastępstwie nieobecnego ordynariusza. Biskup wielokrotnie otrzymywał propozycję ratowania siebie poprzez opuszczenie diecezji, jednak stanowczo odmówił, chcąc pozostać z klerykami i kapłanami diecezji włocławskiej. Można przytoczyć fakt z życiorysu kard. Stefana Wyszyńskiego, który na wieść o wybuchu wojny wrócił do stolicy diecezji.

Administrujący bp Kozal nakazał ks. Wyszyńskiemu opuszczenie miasta. Była to niewątpliwie opatrznościowa decyzja, gdyż szybko okazało się, że Gestapo poszukuje imiennie ks. Wyszyńskiego w związku z ogromnym zaangażowaniem w pracę kapłańską, a także z działalnością społeczną i narodową. Ksiądz Biskup wielokrotnie narażał się chodząc do Gestapo, aby wstawiać się za uwięzionymi kapłanami. Gestapo żądało, by księża mówili kazania w języku niemieckim, biskup sprzeciwił się realizacji tego zarządzenia. W listopadzie 1939 r. został aresztowany i po dwumiesięcznym pobycie we włocławskim więzieniu, gdzie podczas przesłuchań był torturowany, przewieziono go do Lądu. Tam utworzony był obóz przejściowy dla księży i zakonników, w którym wraz z profesorami zajmował się formacją kleryków. W miarę możności potajemnie zarządzał diecezją. Odrzucił sugestie nuncjatury berlińskiej, aby opuścić diecezję.

Ostatni etap ziemskiej życiowej wędrówki bpa Michała Kozala rozpoczął się 26 sierpnia 1940, kiedy to został przewieziony do obozu koncentracyjnego w Dachau i oznaczony numerem 24544.Tam zamieszkał w bloku przeznaczonym dla duchowieństwa różnych narodowości i wyznań. Nigdy nie wykorzystywał swej biskupiej godności, aby unikać trudnych prac. Żadne zadawane cierpienie nie złamało jego poglądów i zasad chrześcijańskich. Modlił się za oprawców. Gdy przywożono rosyjskich jeńców i za nich kazał się modlić. Wtedy jeden ze współwięźniów zapytał: „Jak modlić się za ruskich, przecież oni nie wierzą?” Bp Kozal odpowiedział: „Ale my wierzymy, każdy darowuje to, co posiada.

Dla współwięźniów innych wyznań był ogromnym autorytetem, mimo że na ich oczach był wielokrotnie upokarzany. W styczniu 1943 roku zachorował na tyfus i zapalenie ucha. Ostateczną przyczyną zgonu był zastrzyk fenolu podany 26 stycznia 1943 roku. Świadkowie tamtych wydarzeń jednomyślnie twierdzili, że był to człowiek święty.
Dnia 14 czerwca 1987 roku podczas Mszy beatyfikacyjnej Papież Jan Paweł II powiedział ; Niech będzie jeszcze jednym patronem naszych trudnych czasów, pełnych napięcia, nieprzyjaźni i konfliktów.”

Opracowała – Hanna Kwaśniewska

Litania do Błogosławionego Michała Kozala

Kyrie eleison, Chryste eleison, Kyrie eleison
Chryste usłysz nas, Chryste wysłuchaj nas
Ojcze z nieba Boże – zmiłuj się nad nami
Synu, Odkupicielu świata, Boże – zmiłuj się nad nami
Duchu Święty, Boże – zmiłuj się nad nami
Święta Trójco, Jedyny Boże – zmiłuj się nad nami
Święta Maryjo, Królowo Męczenników – módl się za nami
Święty Wojciechu, sławny w Męczenników gronie – módl się za nami

Błogosławiony Michale Kozalu – módl się za nami
Błogosławiony Michale, synu wielkopolskiej ziemi
Błogosławiony Michale, przygotowujący się do kapłaństwa w cieniu św. Wojciecha
Błogosławiony Michale, dobrodzieju z Krostkowa
Błogosławiony Michale, nauczycielu młodzieży
Błogosławiony Michale, zatopiony w modlitwie przed Najświętszym Sakramentem
Błogosławiony Michale, wychowawco kapłanów
Błogosławiony Michale, biskupie w cierniowej mitrze
Błogosławiony Michale, ofiarujący swe życie za Kościół i kapłanów
Błogosławiony Michale, składający swój los w ręce Boga
Błogosławiony Michale, cierpiący z Chrystusem
Błogosławiony Michale, Mistrzu Męczenników
Błogosławiony Michale, zwycięzco w kajdanach
Błogosławiony Michale, świadku mocy łaski Chrystusowej
Błogosławiony Michale, z godnością znoszący upokorzenia
Błogosławiony Michale, podporo współwięźniów
Błogosławiony Michale, niosący pociechę skazanym na śmierć
Błogosławiony Michale, własnym przykładem, bez słów, głoszący Chrystusa
Błogosławiony Michale, nie poddający się przygnębieniu i trwodze
Błogosławiony Michale, pasterzu nieugięty wśród przeciwności
Błogosławiony Michale, zawsze gotowy na męczeństwo
Błogosławiony Michale, obrońco godności kapłana
Błogosławiony Michale, dla Chrystusa spalony na popiół
Błogosławiony Michale, wzorze seminaryjnych wychowawców
Błogosławiony Michale, patronie naszych trudnych czasów

Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata – przepuść nam, Panie
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata – wysłuchaj nas, Panie
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata – zmiłuj się nad nami

P: Nosimy w naszym ciele nieustannie konanie Chrystusa
W: Aby życie Chrystusa objawiło się w naszym ciele

Módlmy się: Boże, Ty wezwałeś do męczeństwa Błogosławionego Michała, biskupa. Udziel nam za jego przyczyną łaski wytrwania wśród wszelkich przeciwności i pozwól nam oglądać go w chwale Świętych Twojego Kościoła. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. AMEN.

PARAFIE POD WEZWANIEM BISKUPA MICHAŁA

  1. Radomsko – archidiecezja częstochowska, parafia erygowana 6.VII.1987 roku
  2. Morąg – diecezja elbląska, parafia erygowana 1.VIII.1987 roku
  3. Janikowo – archidiecezja gnieźnieńska, parafia erygowana 1.X.1987 roku
  4. Pruszcz Gdański – archidiecezja gdańska, parafia erygowana 1.XII.1987 roku
  5. Gniezno – archidiecezja gnieźnieńska, parafia erygowana 1.I.1988 roku
  6. Lipno – diecezja włocławska, parafia erygowana 14.VI.1988 roku
  7. Perczów – diecezja sosnowiecka, parafia erygowana 1.VII.1988 roku
  8. Kalisz – diecezja kaliska, parafia erygowana w 1989 roku
  9. Wągrowiec – archidiecezja gnieźnieńska, parafia erygowana 27.VI.1989 roku
  10. Świnoujście – archidiecezja szczecińsko-kamieńska, parafia erygowana 29.X.1989 roku
  11. Solec Kujawski – diecezja bydgoska, parafia erygowana w 1993 roku (w archidiecezji gnieźnieńskiej)
  12. Ryjewo – diecezja elbląska, parafia erygowana 25.IX.1994 roku
  13. Bydgoszcz – diecezja bydgoska, parafia erygowana 1.I.1995 roku (w archidiecezji gnieźnieńskiej)
  14. Trzebiatów – archidiecezja szczecińsko-kamieńska, parafia erygowana 16.VI.1995 roku
  15. Słupca – archidiecezja gnieźnieńska, parafia erygowana 26.IX.1996 roku (w archidiecezji włocławskiej)
  16. Śrem – archidiecezja poznańska, parafia erygowana w 1998 roku
  17. Duniłowicze – Białoruś, diecezja witebska, parafia erygowana w 1998 roku